Eigen Beleid Eerst (Sander Turnhout, onafhankelijk adviseur van de overheid)

Eigen Beleid Eerst (Sander Turnhout, onafhankelijk adviseur van de overheid)

Onlangs werd weer eens aangetoond hoe onbeleefd en incompetent we met zijn allen zijn. Steven de Jong, oprichter van een zelfbenoemd onafhankelijk adviesorgaan (kom daar nog maar eens om tegenwoordig!), stuurde ideeën aan Nederlandse gemeenten en constateerde dat zij helemaal niet op ideeën zaten te wachten.
Door Sander Turnhout

Het is bekend dat ambtenaren burgers vooral als hindermacht ervaren, zonder wie zij hun werk immers veel beter kunnen doen en het is onbehoorlijk om niet netjes te reageren maar de kop van het artikel: “Doe iets met ideeën van burgers”, lijkt me als advies uitermate onverstandig. Probeert u zich eens een voorstelling te maken van de ambtelijke cultuur die ontstaat als een gemeente zich ten doel gaat stellen ‘iets’ met ideeën ‘van burgers’ te gaan doen.

Het is maar zeer de vraag of een overheid die volgens de Algemene Rekenkamer minder dan een kwart van het beleid dat zij maakt ook werkelijk realiseert, gebaat is bij nog meer goede ideeën die om uitvoering schreeuwen. Van een ambtenaar mag je betrokkenheid verwachten maar ik zou willen zeggen: eigen beleid eerst! Laat je als ambtenaar geen eigenaar maken van problemen die individuele burgers – hoe goedwillend ook – om zich heen zien en wek vooral geen valse verwachtingen dat jij dat wel eens even op zal lossen. Een open huis voor senioren bijvoorbeeld, stamp je niet zomaar uit de grond en het is maar de vraag of de senioren er op zitten te wachten. Hoe toets je, met andere woorden, of een goed idee wel een goed idee is? Door erover te stemmen, zou je denken. En zo is de democratie natuurlijk ook ontstaan: de burger houdt een pleidooi, verzamelt steun van de volksvergadering, voert zijn voorstel uit en draait op voor de consequenties.

Ben je toch weer terug bij de overheid. In tegenstelling tot het beeld dat de laatste jaren is ontstaan, zijn overheden geen u-vraagt-wij-draaien instellingen. De Jong zou er goed aandoen zijn steekproef bijvoorbeeld eens te herhalen in het bedrijfsleven (“Beste directie van Shell, in uw jaarverslag las ik dat u duurzaamheid heel belangrijk vindt…”). Er vanuit gaande dat die directieleden zijn artikel nog niet gelezen hebben zal hij dezelfde onthutsende stilte als reactie krijgen. Het probleem met goede ideeën is namelijk altijd hetzelfde: iedereen heeft goede ideeën, wat telt is de uitvoering. Voorlopig ga ik er vanuit dat het algemeen belang nog steeds het beste gediend wordt door als overheid gewoon haar beleid zo goed mogelijk uit te voeren. En een beleefde reactie op een goed bedoeld initiatief is natuurlijk ook gepast.

Bron: Per e-mail ontvangen, 19 juli 2007